Ιωάννα Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγος MSc Occ Psy αρ. αδ. 3750/19.5.97

>Ψυχολογία Προσώπων  >Οργανωσιακή Ψυχολογία  >Σχεδιασμός Εμπειρίας  >Βιογραφικό  >Blog  >Στοιχεία επικοινωνίας  >English  

 

 

> Σεξουαλική Παρενόχληση

> Σχεδιασμός Προγραμμάτων Πρόληψης

 

 

photo by kristina flour on unsplash

 

 

> Σεξουαλική Παρενόχληση

 

της Ι.Ν.Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc Occ Psy

 

Σύμφωνα με το νόμο 3896/2010 (ΦΕΚ 207/Α «Εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης») σεξουαλική παρενόχληση συμβαίνει όταν εκδηλώνεται από κάποιον πομπό οποιαδήποτε μορφή ανεπιθύμητης από τον δέκτη λεκτικής, μη λεκτικής ή σωματικής συμπεριφοράς σεξουαλικού χαρακτήρα, με σκοπό ή αποτέλεσμα την προσβολή της αξιοπρέπειας ενός προσώπου, ιδίως με την δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικού περιβάλλοντος.

 

Σχόλια σεξουαλικού περιεχομένου, σχετικά αστεία, φλερτάρισμα, ή προσωπικές προτάσεις μπορεί να γίνονται από κάποιον πομπό με καλή, αθώα, ανυποψίαστη πρόθεση, αλλά από τον δέκτη μπορεί να είναι ανεπιθύμητα και ενοχλητικά. Συμπεριφορές σεξουαλικής φύσεως που είναι ευπρόσδεκτες, επιθυμητές ή αμοιβαίες δεν είναι σεξουαλική παρενόχληση. Όταν όμως δεν είναι ευπρόσδεκτες και επιθυμητές, αλλά είναι μονομερείς, θίγουν την αξιοπρέπεια του δέκτη και συνιστούν σεξουαλική παρενόχληση. Το σεξουαλικό ενδιαφέρον που συνεχίζει να εκδηλώνεται από κάποιο πρόσωπο προς κάποιο άλλο, παρόλο που του έχει γίνει σαφές ότι δεν είναι ευπρόσδεκτο, είναι σεξουαλική παρενόχληση. Αυτό δεν σημαίνει ότι η σεξουαλική παρενόχληση χαρακτηρίζεται από την επαναληπτικότητα. Ακόμα κι ένα περιστατικό μπορεί να συνιστά σεξουαλική παρενόχληση.

 

Στην σεξουαλική παρενόχληση η πρόθεση του πομπού δεν έχει καμία σημασία. Σημασία έχει η εκτίμηση/αντίληψη/αξιολόγηση του δέκτη, εάν αποδέχεται και επιθυμεί τη συμπεριφορά που του απευθύνεται. Όμως, η εκτίμηση (αντίληψη/αξιολόγηση) του δέκτη δεν είναι πάντοτε εύκολο να καταστεί σαφής. Αδυναμίες είτε του πομπού είτε του δέκτη δυσχεραίνουν την κατανόηση. Όσον αφορά στον δέκτη: παθητική ή παθητικοεπιθετική συμπεριφορά, συναισθήματα φόβου, θλίψης και άγχους, χαμηλή αυτοεκτίμηση, κ.α., κάνουν πιο δύσκολη τη μετάδοση του μηνύματος της άρνησης. Όσον αφορά στον πομπό: επιθετική ή παθητικοεπιθετική συμπεριφορά, συναισθήματα θυμού και άγχους, σκοτεινά στοιχεία προσωπικότητας (ναρκισσισμός, μη κλινική ψυχοπάθεια, χειριστικότητα, μακιαβελισμός-εξουσιαστική μανία), υποβόσκουσες ψυχικές διαταραχές, δυσκολεύουν την πρόσληψη και ερμηνεία των μηνυμάτων που λαμβάνουν από το δέκτη. Και για τον πομπό και το δέκτη έχουν σημασία τα τρέχοντα συμβάντα της ζωής τους, τυχόν κρίσεις, αλλά και πρώιμα βιώματα. Η κοινωνική ευαλωτότητα (γυναίκες διαζευγμένες ή σε διάσταση, νέες γυναίκες στα αρχικά στάδια ένταξής τους στην αγορά εργασίας, γυναίκες σε μη παραδοσιακά επαγγέλματα, γυναίκες με αναπηρία, γυναίκες μέλη εθνικών μειονοτήτων, ομοφυλόφιλοι άντρες και γυναίκες) φέρνει σε δυσκολότερη θέση το πρόσωπο του δέκτη, που μπαίνει σε άνιση μάχη με κοινωνικά στερεότυπα και προκαταλήψεις, την επικρατούσα ηθική, τις σχέσεις εξουσίας, κ.α. Οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες: ανεργία, οικονομικές δυσχέρειες, υποσχέσεις πρόσληψης, αβεβαιότητα διατήρησης μιας θέσης εργασίας (υποσχέσεις προαγωγής ή απειλές απόλυσης) ευνοούν το φαινόμενο. Επίσης, τα ασαφή όρια ιδιωτικής και δημόσιας ζωής έτσι όπως ενισχύονται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κάνουν πιο εύκολη την έξαρση του φαινομένου (email, sms, γραπτά ηλεκτρονική μηνύματα, τηλεφωνήματα).

 

Πρωταρχικό ζητούμενο δεν είναι να παρακινηθούν οι άνθρωποι που δέχονται σεξουαλική παρενόχληση να ζητήσουν βοήθεια. Φυσικά και αυτό είναι αναγκαίο και γι’ αυτό παρεμβαίνουμε οι ψυχολόγοι, αλλά δεν είναι το πρώτο ζητούμενο.  Προτεραιότητα έχει να αναγνωριστούν οι κοινωνικές συνθήκες και καταστάσεις που ευνοούν την εμφάνιση του φαινομένου και να ληφθεί οργανωμένη και συστηματική μέριμνα για την πρόληψη της σεξουαλικής παρενόχλησης που περιλαμβάνει την ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση, την εκπαίδευση και το σχεδιασμό ειδικών προγραμμάτων σε ατομικό, κοινωνικό και οργανωσιακό επίπεδο. Μέχρι τότε βέβαια, μένει στο πρόσωπο να κάνει τον δικό του προσωπικό αγώνα ενισχύοντας τον αυτοσεβασμό του, την αυτοεκτίμησή του και τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων του και της αξιοπρέπειάς του.

 

Copyright, 10.1.18, Ιωάννα Ν. Τριπερίνα.

Μόνο με την έγγραφη άδεια της συγγραφέως επιτρέπεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος έργου με οποιοδήποτε τρόπο - έντυπο, ηλεκτρονικό, ηχητικό ή οπτικό - ή μορφή - τμηματικά ή περιληπτικά.

 

 

> Σχεδιασμός Προγραμμάτων Πρόληψης

 

της Ι.Ν.Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc Occ Psy

 

 

     Σχεδιασμός Προγραμμάτων Πρόληψης της Σεξουαλικής Βίας και Προαγωγής της Σεξουαλικής Υγείας.

 

     Η Αμερικανική εμπειρία, όπως κυρίως εφαρμόζονται σε Πανεπιστήμια και Κολλέγια από τη δεκαετία του 1970 μέχρι σήμερα, καταγράφεται στο περιοδικό Monitor του Αμερικανικού Ψυχολογικού Συνδέσμου (APA).

 

 

Τα πρώτα προγράμματα που εφαρμόστηκαν στη δεκαετία του 1970 από ακτιβιστές της κοινότητας και πανεπιστημιακούς φοιτητές (βλ. Take back the night marches, Sexual Assaults Awareness Weeks) χαρακτηρίζονταν από στρατηγικές μείωσης του κινδύνου, ρίχνοντας το βάρος στις γυναίκες για την πρόληψη επιθέσεων.

 

Από τη δεκαετία του 1990 και μετέπειτα το βάρος άρχισε να μοιράζεται στους εμπλεκόμενους. Σε μια προσπάθεια να ξεπεραστεί το στερεότυπο «όλοι οι άντρες δράστες, όλες οι γυναίκες θύματα», προβλήθηκε ο ρόλος του παριστάμενου (bystander). Από τότε άρχισε να δίνεται έμφαση στην εκπαίδευση στο ρόλο του παριστάμενου ώστε να γίνει ενεργητικός, αναγνωρίζοντας τις καταστάσεις υψηλού κινδύνου και κατανοώντας τα κοινωνικά και άλλα εμπόδια στην αλλαγή της συμπεριφοράς και στη διαμόρφωση των κοινωνικών κανονικοτήτων. Στις μέρες μας οι στατιστικοί δείκτες δείχνουν αύξηση της αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων αυτού του χαρακτήρα (εκπαίδευση παρισταμένων) σε σχέση με την μειωμένη αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων του παρελθόντος (εκπαίδευση γυναικών). Προγράμματα όπως τα The Green Dot program και The SaVE program αποτελούν παραδείγματα καλών πρακτικών στην εκπαίδευση των παρισταμένων.

 

Στην εποχή μας συνεχίζουν να εφαρμόζονται τα προγράμματα πρόληψης των γυναικών, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των οποίων είναι το Enhanced Assess Aknowledge Act (EAAA). Πρόκειται για ένα 12ωρο εκπαιδευτικό πρόγραμμα για γυναίκες που βασίζεται στη φεμινιστική θεωρία της κοινωνικής ψυχολογίας, το οποίο προβάλλει επίσης την υψηλή αποτελεσματικότητά του με στατιστικούς δείκτες.

 

Πιο θετική είναι η προσέγγιση προγραμμάτων όπως το “The sexual health initiative to foster transformation” στα πλαίσια των οποίων δίνεται έμφαση στην προαγωγή της σεξουαλικής υγείας, παρά στην πρόληψη του προβλήματος. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση του θέματος περιλαμβάνει την έρευνα των εμπειριών του φοιτητών, της συμπεριφοράς τους και των στάσεών τους που σχετίζονται με το σεξ, και συλλογή δεδομένων για τις σχέσεις, την ψυχική υγεία, τη χρήση ουσιών, την κοινωνική ζωή, την οικογένεια και κοινωνικοδημογραφικά στοιχεία. Αυτά τα δεδομένα αξιοποιούνται για να γίνουν παρεμβάσεις σε ατομικό, κοινωνικό, οργανωσιακό και κοινοτικό επίπεδο με σκοπό να αλλάξουν το κλίμα της εκάστοτε Πανεπιστημιούπολης, το φυσικό και το κοινωνικό της περιβάλλον.

 

Η εμπειρία από τη συνολική εφαρμογή τέτοιων προγραμμάτων συμπεραίνει ότι δεν υπάρχει ένα είδος προγράμματος που είναι πιο αποτελεσματικό, αλλά εξαρτάται από τις συγκεκριμένες συνθήκες. Κάθε Πανεπιστήμιο και Πανεπιστημιούπολη έχει τις δικές της ανάγκες που ικανοποιούνται αποτελεσματικότερα με το κατάλληλο για την συγκεκριμένη περίπτωση πρόγραμμα.

 

    Psychologist-designed programs are showing some success at preventing sexual assault on college campuses but there are no one-size-fits-all solutions:

    http://www.apamonitor-digital.org/apamonitor/201810/MobilePagedReplica.action?pm=1&folio=54#pg57

 

 

Copyright, 27.9.18, Ιωάννα Ν. Τριπερίνα.

Μόνο με την έγγραφη άδεια της συγγραφέως επιτρέπεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος έργου με οποιοδήποτε τρόπο - έντυπο, ηλεκτρονικό, ηχητικό ή οπτικό - ή μορφή - τμηματικά ή περιληπτικά.

 

 

 

Ενημερωθείτε για τις Ψυχολογικές Υπηρεσίες μας

 

 

Εάν έχετε απορίες ή σχόλια, θα χαρώ για την επικοινωνία.

Πρόσωπο επικοινωνίας

Ιωάννα Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγος MSc Occ Psy

 

Κλείστε ένα ραντεβού

 

 

www.clevercareer.gr, copyright Ι.Ν.Τ, 1997-2018