Ioanna N. Triperina BSc MSc license no: 3750/19.5.97

 

Βιογραφικό  |  Υπηρεσίες  |  Χάρτης  |  Επικοινωνία

 

 

Open Science - Ανοιχτή Επιστήμη

 

 

Open Science - my innovative idea and contribution to society

 

 

Ανοιχτή Επιστήμη - η καινοτόμος ιδέα μου και συνεισφορά μου στην κοινωνία

 


#SocialIntelligence #SocialChange #CollectiveIntelligence #Hackerspace #OpenScience #research #psychology #psychologist #public #community #mediator

 

 

More Volumes

 

 

 

Volume 5, August 2020, CONSPIRACY THEORIES AND SCIENCE

Θεωρίες συνωμοσίας και επιστήμη

 

Οι ρίζες των ιδεολογιών και η σχέση τους με την επιστήμη

Τι είναι επιστημονικό και τι αντιεπιστημονικό

Ψυχολογικά κίνητρα συνωμοσιολογίας

 

 

Οι ρίζες των ιδεολογιών και η σχέση τους με την επιστήμη

Οι ιδεολογικές κοσμοθεωρίες των ανθρώπων πηγάζουν από την θρησκεία, την πολιτική, την ηθική και την επιστήμη. Με ποια από αυτές τις ρίζες έχουν μεγαλύτερη σχέση κάποιες πεποιθήσεις μελέτησαν ερευνητές ψυχολόγοι στην Ολλανδία (University Amsterdam):
Όσοι πιστεύουν στην επιστήμη αποδέχονται τους εμβολιασμούς και τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα, αλλά δεν αποδέχονται την κλιματική αλλαγή.
Ο πολιτικός συντηρητισμός σχετίζεται με τον σκεπτικισμό για την κλιματική αλλαγή.
Όσοι πιστεύουν σε κάποια θρησκεία και στην ηθική είναι περισσότερο σκεπτικιστές σχετικά με τους εμβολιασμούς.
Ο σκεπτικισμός για τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα δεν τροφοδοτείται από καμία θρησκευτική ή πολιτική ιδεολογία.
Τέλος, ο θρησκευτικός συντηρητισμός εμφανίζει σταθερά χαμηλή πίστη στην επιστήμη και απροθυμία στήριξης της επιστήμης.

 

Τι είναι επιστημονικό και τι αντιεπιστημονικό

Η κοινή γνώμη διαμορφώνεται από αστικούς μύθους μέχρι και θεωρίες συνωμοσίας:

- Οι ανέκδοτες ιστορίες (εκείνες που δεν έχουν κριθεί από επιστημονικές επιτροπές, και δεν έχουν εγκριθεί με επιστημονικά κριτήρια) κατακλύζουν το διαδίκτυο και επηρεάζουν τις αντιλήψεις.

- Ό,τι προσυπογράφεται από μια αυθεντία θεωρείται έγκυρο, αξιόπιστο, άρα επιστημονικό. Αλλά και οι αυθεντίες έχουν τις προσωπικές τους απόψεις και δεν εκφράζονται πάντα επιστημονικά. Επίσης, μερικές φορές, αποδίδονται στις αυθεντίες δεδομένα που δεν είναι στην πραγματικότητα δικά τους, σε μια σκόπιμη προσπάθεια να αποδοθεί κύρος, αξιοπιστία και εγκυρότητα σε αυτά.

- Οι άνθρωποι λαμβάνουν αποφάσεις που βασίζονται στις προηγούμενες πεποιθήσεις τους (προκαταλήψεις) και αποπλανούνται από γραφήματα και φαντασμαγορικά (νευρο)επιστημονικά αποσπασματικά δεδομένα χωρίς ιδιαίτερη σημασία.

- Η γνωστική ευφυία δεν είναι αρκετή. Χρειάζεται και η συναισθηματική ευφυία. Και δεν είναι επιστημονική η γνωστική και αντιεπιστημονική η συναισθηματική, καθώς είναι αλληλένδετες. Η "καλή λογική" και τα "κακά συναισθήματα" είναι προσέγγιση που εγκαταλείφθηκε στα μέσα του προηγούμενου αιώνα. Η λογική και το συναίσθημα συμπληρώνουν το ένα το άλλο.

Το επιχείρημα των αντιεπιστημόνων είναι ότι η επιστημονική έρευνα είναι επιδοτούμενη και κατευθυνόμενη καθώς υποστηρίζει συγκεκριμένα συμφέροντα και στόχους. Οι επιστήμονες, κατ' αρχήν δεσμευμένοι στην ηθική και δεοντολογία της επιστημονικής έρευνας, εξελίσσονται με κινήσεις όπως το Open Science (ανοιχτή επιστήμη) που επιτρέπουν το μοίρασμα και τη συνεργασία σε όλα τα στάδια της έρευνας ώστε να είναι ελεύθερη και ανοιχτή σε όλους η πρόσβαση στο πώς γίνεται η έρευνα, στα αποτελέσματά της και στην αξιοποίησή της για το κοινωνικό συμφέρον.

Αλλά ό,τι είναι επιστημονικό είναι και αποδεκτό, ενώ ό,τι δεν είναι είναι λάθος; Η θεωρία της εξέλιξης των ειδών αμφισβητείται από το ένα τρίτο των ανθρώπων του πλανήτη. Το ίδιο συμβαίνει και με τη θεωρία της κλιματικής αλλαγής που οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα. Και λέγεται ότι διάφορες θεωρίες που είχαν αντιμετωπιστεί ως θεωρίες συνωμοσίας στο παρελθόν, αποδείχτηκαν αληθινές ύστερα από χρόνια, και ότι θεολογικά θέματα είναι υπεράνω επιστήμης.

Κάθε περίπτωση είναι ξεχωριστή και για αυτό δεν χωρούν γενικεύσεις. Εξάλλου, η κριτική σκέψη είναι ίδιον γνώρισμα της επιστημονικής σκέψης. Ποια είναι άλλα γνωρίσματά της; Η επιστημονική σκέψη αφήνει πίσω τις προηγούμενες πεποιθήσεις (προκαταλήψεις), αξιολογεί την ποιότητα και τη σημασία της παρατήρησης (κάποιας μορφής μαρτυρίας) του υπό διερεύνηση θέματος και εκτιμά τις μαρτυρίες σε σύγκριση με τα πιο πρόσφατα ευρήματα (πηγή).

 

Ψυχολογικά κίνητρα συνωμοσιολογίας

Τα κίνητρα που κάνουν τους ανθρώπους να πιστεύουν σε θεωρίες συνωμοσίας μπορούν να χαρακτηριστούν ως επιστημολογικά (ανάγκη κατανόησης του περιβάλλοντος), υπαρξιακά (ανάγκη ασφάλειας και ελέγχου του περιβάλλοντος) και κοινωνικά (ανάγκη διατήρησης θετικής εικόνας εαυτού και κοινωνικής ομάδας). Σε αυτό το συμπέρασμα περί των αιτίων της υιοθέτησης θεωριών συνωμοσίας καταλήγει η ψυχολογική έρευνα.

 

 

Copyright, August 2020, Ioanna N. Triperina

 

 

Διαβάστε ακόμα:

 

    Πολλαπλή Ευφυΐα στην Ψηφιακή Εποχή

    Στερεότυπα, Προκαταλήψεις, Σφάλματα Αντίληψης

 

_____

 

Ioanna N. Triperina, Psychologist BSc MSc

Address: 38, Dim. Glinou, 32200 Thiva, Viotia, Greece | T. +302262302619 | K. +306977702872

gmail: ioannatriperina

www.clevercareer.gr, copyright Ι.Ν.Τ, 2000-2020

 

 

Βιογραφικό  |  Υπηρεσίες  |  Χάρτης  |  Επικοινωνία

 

Happy to connect with you